Bạch Cập là cây thuốc gì? Dùng chữa bệnh gì? Đặc điểm và cách trồng

Bạn đang tìm kiếm thông tin hữu ích về Bạch Cập – Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ, đây chính là nơi bạn cần đến. Trong chuyên mục vườn thuốc quanh nhà hôm nay Thuốc Nam Triệu Hòa mời bạn tìm hiểu thêm một loại cây mới đóng góp vào kho kiến thức cây thuốc y học cổ truyền.

Bài viết Bạch Cập – Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ được nhóm biên tập viên tìm kiếm lọc từ những nơi uy tín được xác minh bởi các thầy thuốc, lương y, bác sĩ nên bạn đọc có thể yên tâm nguồn gốc cây thuốc này.

Ngoài ra một nguồn uy tín bạn có thể tham khảo về là từ bách khoa toàn tư, hãy tìm thêm về cây thuốc này tại đây

Bạch Cập hay liên cập thảo là một dược liệu quý trong Đông y, là một loại cỏ địa sinh, sống lâu năm. Bộ phận làm thuốc duy nhất là thân rễ (thường được gọi là củ) với các công dụng chính như chữa chảy máu cam, chữa thổ huyết chảy máu dạ dày, loét dạ dày, mụn nhọt, sưng tấy, vết thương ngoài da…Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ chia sẻ đến các bạn những thông tin liên quan đến đặc điểmĐặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ của cây Bạch Cập, cùng theo dõi nhé!

Bạch Cập - Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ 6

Tổng quan về cây Bạch Cập

Tên gọi khác: Bạch cấp, Bạch căn, Cam căn, Liên cập thảo, Hát tất đa, Võng lạt đa, Nhược lan lan hoa, Từ lan, Trúc túc giao, Tuyết như lai, Tử tuệ căn, Tử lan căn.

Tên cây theo khoa học: Bletia hyacinthine R.Br.ex Ait

Thuộc họ: Lan Orchidaceae

Bộ phận sử dụng chủ yếu: Thân rễ (củ)

Bạch cập là một loại cây thảo sống lâu năm mọc hoang và được trồng ở những vùng đất ẩm. Loại cây này có những đặc điểm sau đây.

Bạch cập hay liên cập thảo có thân rễ chia thành nhánh hình cầu, dẹt, xếp thành chuỗi lá dài có bẹ mọc ốp vào nhau thành 2 dãy có thân rễ, có vẩy. Là loại cây sống lâu năm, độ cao 0,9m, rễ phình lên thành củ, lá có màu đỏ tía vào mùa hè. Lá mọc từ rễ, hình mác dài từ 28 – 40cm, rộng 5cm. Hoa màu hồng tím mọc thành chùm ở ngọn, quả nang hình thoi.

Ở nước ta, bạch cập mọc hoang ở nhiều vùng núi cao mát như Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Lào Cai, Tuyên Quang. Tuy nhiên, sau khi thu hái chế biến và so sánh với vị thuốc bạch cập nhập của Trung Quốc thì thấy chưa giống lắm. Ở Trung Quốc, bạch cập có ở Thiểm Tây, Trung Phủ, An Huy, An Khánh.

Bộ phận được dùng để làm thuốc là thân rễ (củ). Sau khi sơ chế, dược liệu có hình bánh dày dẹt phẳng, có ngạnh, mặt ngoài có các vân nhỏ đồng tâm. Vị thuốc bạch cập  có chất cứng chắc, mặt cắt giống chất sừng và khó bẻ gãy. Loại tốt nhất có màu trắng đục, chất đặc rắn, củ mập dày.

Xem thêm:  Cây Lá Dứa (cơm nếp) - Tìm hiểu về công dụng đặc điểm và cách sử dụng đúng

Theo Trung dược học, trong rễ tươi của bạch cập có:

  • 30% tinh bột
  • 1,5% Glucose
  • 15% tinh dầu, chất nhầy, nước

Theo những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, bạch cập có:

  • 50% chất nhầy
  • Một ít tinh dầu
  • Glycogen

Bộ phận duy nhất được sử dụng để làm thuốc của bạch cập là thân rễ. Có thể thu hái quanh năm tuy nhiên thời điểm để thu hái tốt nhất để dược liệu phát huy dược tính tốt nhất là vào mùa đông.

Cách bào chế:

  • Sau khi thu hái phần thân rễ, cắt bỏ gốc thân rễ con, rửa sạch đem đồ hoặc nhúng vào nước sôi. Khi thấy mặt trong và thân rễ có màu trắng đục thì bóc vỏ ngoài phơi nắng nhẹ hoặc sấy nhỏ lửa cho khô (thông dụng).
  • Sau khi thu hái, rửa sạch, hấp mềm, thái phiến, phơi khô. Dùng sống hoặc tán thành bột (theo Đông dược học Thiết yếu)
  • Mang dược liệu rửa sạch, ủ mềm, thái lát, sấy nhẹ cho khô. Tán thành bột hoặc làm thuốc hoàn để sử dụng (theo Trung Quốc dược học Đại từ điển)

Để nơi khô ráo, tránh ẩm thấp, nên thường xuyên phơi nắng vào mùa hè.

Vị thuốc bạch cập

Bạch cập là vị thuốc đa dụng có tác dụng cầm màu, tốt cho người thủng dạ dày tá tràng, có thể chữa ho ra máu, se mụn và nhiều bệnh lý khác.

Bạch Cập - Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ 7
Vị thuốc bạch cập

Theo y học cổ truyền, bạch cập có vị đắng ngọt, hơi dính, tính lạnh, không độc.

Quy vào kinh phế (theo Bản thảo Cương mục)

Quy vào kinh phế thận (theo Bản thảo Tái Tân)

Quy vào kinh phế, vị can (theo Trung dược học)

  • Bổ phổi, hóa đàm
  • Cầm máu
  • Sinh cơ
  • Làm tan máu ứ
  • Hàn vết thương
  • Làm thu se các mụn nhọt, tiêu sưng
  • Trị ho máu do lao, thổ huyết, chảy máu cam, đau mắt đỏ
  • Chữa bỏng, da nứt nẻ, nhọc độc viêm tấy
  • Tổn thương tay chân do té ngã
  • Chân tay nứt nẻ
  • Ung nhọt lở loét
  • Ghẻ lở, ghẻ nước
  • Động kinh, mắt đỏ, trưng kết
  • Trĩ lậu, trường phong
  • Chấn thương do kim khí, ôn nhiệt
  • Bỏng lửa nước sôi

Thường được dùng với liều lượng 8 – 10g/ngày. Có thể dùng tươi, phơi khô, sấy khô tán thành bột, nấu thành cao hoặc sắc lấy nước.

Không dùng bạch cập cho các trường hợp:

  • Ung nhọt đã vỡ
  • Không dùng với các thuốc có vị đắng, tính hàn
  • Không dùng bạch cập với ô đầu, phụ tử

Bài thuốc chữa bệnh với bạch cập

Bạch cập là vị thuốc đa dụng được sử dụng trong nhiều bài thuốc. Cụ thể:

Như đã đề cập bạch cập có tác dụng cầm máu, sinh cơ, làm tan máu ứ, được sử dụng trong những trường hợp sau:

  • Chữa chảy máu cam: Bạch cập phơi khô, tán nhỏ, rây bột mụn, uống 2 lần/ngày, mỗi lần 4 – 8g. Có thể lấy bông thấm thuốc nhét vào mũi để tăng hiệu quả.
  • Chữa thổ huyết, chảy máu dạ dày: 100g bạch cập, 50g tam thất, tán bột, ngày uống 6 – 12g, chia làm 2 – 3 lần uống trong ngày.
  • Chữa loét dạ dày, phân đen: 40g bạch cập, 20 trầm hương, 20g hoài sơn (sao), tán thành bột mịn, mỗi ngày uống 12 – 20g vào lúc đói.
  • Chữa mụn nhọt, sưng tấy, bỏng lửa: Bạch cập phơi khô, tán thành bột mịn hòa với dầu vừng bôi hàng ngày.
Xem thêm:  Chỉ Xác – Chỉ Thực là cây gì? Đặc điểm và tác dụng ra sao với sức khỏe
Bạch Cập - Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ 8
Bài thuốc chữa bệnh với bạch cập

Bạch cập cũng thường được sử dụng trong các trường hợp như:

  • Chữa vết thương đang chảy máu: 20g bạch cập tán bột, 20g vôi bột, 10g bồ hóng, tất cả trộn đều, ngày rắc 2 – 3 lần lên vết thương. Ngoài ra, có thể dùng 20g bạch cập, 30g lá bông ổi, 10g gừng khô tán bột mịn, rắc lên vết thương giúp cầm máu ngay lập tức.
  • Trị nứt nẻ tay chân: 30g bạch cập, 50g đại hoàng, 3g băng phiến. Đem tất cả tán bột mịn, thêm ít mật ong, quấy thành hồ nhão, bôi vào chỗ bị bệnh, dùng 3 lần/ngày sẽ thấy cải thiện.
  • Trị vết thương hở do té ngã: 20g bạch cập, 20g thạch cao (sống) tán nhỏ trộn đều, rắc lên vết thương, băng lại liều.

Tùy vào trường hợp mà có cách sử dụng vị thuốc này sao cho phù hợp. Có thể dùng bạch cập để bổ phế, chữa khản tiếng, ho ra máu, nôn ra máu. Các bài thuốc dùng bạch cập là:

  • Chữa phế hư khạc ra máu: 15g bạch cập, 50g thị bính (quả hồng bỏ vỏ hạt) thái miếng mỏng, 50g gạo tẻ, một ít mật ong. Dùng hồng và gạo nấu thành cháo, cho bạch cập vào khuấy đều rồi cho thêm một ít mật ong, ăn khi còn nóng, 2 lần/ngày, liên tục 10 ngày sẽ thấy kết quả.
  • Đột nhiên thấy đờm vàng đặc, đờm lẫn máu, khái thấu, khát nước, mặt đỏ, mạch phù do tích nhiệt nghịch lên: 10g bạch cập, 9g tiêu sơn chi, 9g sinh trắc bá, 20g bạch mao căn, 9g tang bạch bì, 8g hoàng cầm, 10g sinh đại hoàng, 30g sinh đại giả thạch sắc với nước để uống.
  • Chữa ngực đau nói, tâm phiền, phát nhiệt, miệng khô, họng khát: 10g bạch cập, 12g ngẫu tiết, 10g tang diệt, 12g sinh địa, 12g bách bộ, 10g a giao, 10g trắc bách diệp, 12g tỳ bà diệp, 12g tử uy, 3g tam thất bột sắc uống.
Bạch Cập - Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ 9
Bài thuốc chữa ho ra máu nặng

Bạch cập có tác dụng rõ rệt lên thời gian đông máu, bổ phế thận nên có thể dùng để trị các chứng xuất huyết ở phổi, dạ dày. Để bổ phổi, hóa ứ, trị ho lao ra máu có thể dùng như sau:

  • Chữa ho lao có đờm: Bạch cập 8 phần, tam thất 4 phần nghiền thành bột mịn, chiêu với nước đun sôi còn ấm, mỗi lần uống 4g, uống 2 lần/ngày.
  • Chữa ung phổi ho ra máu: 12g bạch cập, 6g xuyên bối mẫu, 12g bách hợp, 20g ý dĩ, 12g phục linh sắc uống.
  • Chữa ho ra máu nhẹ: 63g bạch cập, 12g lá tỳ bà, 20g ngó sen, 12g a giao chiêu với nước đun sôi còn ấm để uống, mỗi lần uống 8g, uống 2 lần/ngày.
  • Chữa ho ra máu nặng: 8g bạch cập, 32g thục địa, 16g sơn thù, 16g hoài sơn, 12g trạch tả, 12g đan bì, 12g phục linh, 12g mạch môn, 16g a sao (sao phồng), 8g bồ hoàng, 8g địa du, 4g ngũ vị tử, sắc uống vào lúc đói.

Lưu ý: Không dùng khi phế có thực hoả ngoại tà cực thịnh.

Theo kinh nghiệm cổ truyền có thể dùng bạch cập, xuyên ô với một lượng bằng nhau, nghiền nhỏ, cho vào lụa khoảng 4g. Sau đó đút vào âm hộ chừng 1 ngón tay, khi thấy cảm giác nóng trong bụng dưới thì rút ra, sử dụng 1 lần/ngày để thấy hiệu quả.

Xem thêm:  Cây Dâu Da Xoan có đặc điểm gì dễ nhận ra? Tác dụng trong làm thuốc của cây?

Bài thuốc này có công dụng khu phong hoạt huyết, làm mềm và trắng da, phòng chống các vết nhăn trên mặt.

Cách thực hiện:

  • Nguyên liệu: 15g bạch cập, 30g bạch chỉ, 30g bạch liễm, 30g bạch truật, 9g bạch phụ tử, 9g bạch linh (bỏ vỏ), 9g bạch tế tân.
  • Đem các nguyên liệu đã chuẩn bị, sấy khô, tán thành bột mịn, hòa với lòng trắng trứng gà, nặn thành viên to bằng đầu ngón út
  • Cho vào lọ sứ dùng dần, sau khi rửa mặt, hòa thuốc với nước ấm thành chất lỏng sệt bôi một lớp mỏng trên mặt.
  • Để chừng 60 phút thì rửa sạch, thực hiện mỗi ngày để thấy hiệu quả.

Món ăn bài thuốc từ bạch cập

Bạch Cập - Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ 10
Món ăn bài thuốc từ bạch cập

Không chỉ được sử dụng kết hợp với các dược liệu khác, có thể dùng bạch cập trong chế biến món ăn để hỗ trợ điều trị. Một số món ăn thuốc có bạch cập có thể kể đến như:

  • Bạch cập hầm phổi lợn với rượu: 30g bạch cập, 1 cái phổi lợn, 150ml rượu. Phổi lợn làm sạch, thái lát, nấu với rượu và bạch cập cho chín, thêm gia vị vừa ăn. Tốt cho người mắc viêm mủ màng phổi, áp-xe phổi.
  • Bạch cập đánh trứng gà: 5g bạch cập tán mịn, 1 quả trứng gà. Trứng gà khuấy đều với bột bạch cập, hãm với nước sôi. Tốt cho người bị lao phổi, ho đờm lẫn máu.
  • Yến sào hầm bạch cập: 10g bạch cập, 10g đường phèn, 10g yến sào cho vào ca nhôm, thêm nước, đun cách thủy cho chín nhừ thì thêm đường phèn vào khuấy cho tan. Dùng 2 lần/ngày, tốt cho người giãn khí phế quản, lao phổi, ho lẫn đờm, hen phế quản, viêm khí phế quản.

Lưu ý: Không dùng cho người ung phổi thời kỳ đầu, không dùng cho trường hợp khái huyết do thực nhiệt và ngoại cảm.

Những thông tin liên quan đến đặc điểm, công dụng chữa bệnh, cách trồng và chăm sóc Cây Bạch Cập do ThuocNamTrieuHoa.vn đã tìm kiếm, biên tập theo đúng thông tin xác minh nhất đến quý độc giả. Để dùng thuốc an toàn và hiệu quả, bạn nên thực hiện các bài thuốc theo hướng dẫn của lương y hoặc đến phòng khám Đông y để được bắt mạch, kê đơn.

Xem thêm video 70 cây thuốc quý Việt Nam – Bộ Y Tế:

YouTube video

Tổng kết về Bạch Cập – Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ:

Như vậy bài viết trên đây của nhóm biên tập ThuocNamTrieuHoa.vn vừa giúp bạn có thêm thông tin hay và hữu ích về Bạch Cập – Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ. Hãy chía sẻ bài viết nếu bạn thấy nó có thể giúp ích ai đó.

Tuy nhiên một điều quan trọng trước khi tiến hàng bất kỳ hoạt động nào liên quan đến sức khỏe hoặc sử dụng thông tin từ bài  viết Bạch Cập – Đặc điểm và những công dụng chữa bệnh thần kỳ, bạn cần tham khảo người có chuyên môn được xác minh trước khi tiến hành.

Ngoài ra mời bạn tham khảo những sản phẩm thảo dược của Lương Y Triệu Thị Hòa đã hỗ trợ điều trị bệnh cho hàng triệu người khắp mọi miền đất nước, có thể bạn sẽ tìm thấy điều giá trị giúp bạn.

Cảm ơn bạn đã ghé thăm website ThuocNamTrieuHoa.vn là nơi trưng bài các sản phẩm thảo dược hỗ trợ điều trị một số bệnh hiệu quả của Lương Y Triệu Thị Hòa .

Lương Y Triệu Thị Hòa là ai?

Triệu Thị Bích Hòa thành lập Hội Đông Y xã Ba Vì - 30 Tháng 6 năm 1996 dưới sự đồng ý của Hội Đông Y Tỉnh Hà Tây (khi đó tỉnh Hà Tây chưa sát nhập vào thành phố Hà Nội). Sau này được Hội Đông Y Thành Phố Hà Nội công nhận Làng nghề Thuốc Nam Dân Tộc Dao.

Lương Y Triệu Thị Hòa đặt nền móng cho cả Làng nghề Thuốc Nam Dân Tộc Dao Ba Vì hiện nay nói riêng và Dân Tộc Dao nói chung. Trên các mạng xã hội thậm chí các báo chính thống lớn tự đặt biệt danh cho Lương Y Triệu Thị Hòa là "Bà Trùm Đông Y". Xem thêm về Lương Y Triệu Thị Hòa.

Lương Y Triệu Thị Hòa đồng tác giả cuốn sách nổi tiếng "Cây Thuốc Người Dao Ba Vì"

Bìa sách Cây Thuốc Người Dao Ba Vì

Cuốn sách được tin tưởng và tài trợ bởi những quỹ uy tín bậc nhất thế giới Quỹ Rockefeller, Quỹ châu Á và Trung tâm Môi trường và Phát triển cộng đồng, cuốn sách “Cây thuốc của người Dao Ba Vì” đã được biên soạn, góp phần cho cộng đồng người Dao ý thức trong bảo tồn và phát triển nghề.

Giấy phép xuất bản số: 92-2012/CXB/377-02/LĐ, in xong và nộp lưu chiểu tháng 3/2012

Với hơn 507 cây thuốc quý hiếm được thống kê, hiệu đính về mặt chuyên môn của những chuyên gia đầu ngành dược Việt Nam, cũng chia sẻ những bài thuốc hay cho cộng đồng.



Lưu Ý: Lương Y Triệu Thị Hòa Nay Đã Ngoài 75 Tuổi Nên Không Thể Thường Xuyên Trực Tiếp Tư Vấn Cho Quý Khách Được, Mong Quý Khách Hàng Kính Mến Hết Sức Thông Cảm, Trí Tuệ Con Người Có Thể Để Lại Những Di Sản Vượt Xa Không Gian Thời Gian Nhưng Cơ Thể Vật Lý Không Thể Vượt Qua Giới Hạn Bất Biến Của Quy Luật Tuổi Tác, Tất Cả Các Sản Phẩm Tại ThuocNamTrieuHoa.vn Cam Kết 100% Sản Phẩm Chất Lượng Từ Lương Y và Được Tư Vấn Tận Tình Từ Dược Sĩ Đã Xác Minh Đủ Chuyên Môn Để Phục Vụ, Quý Khách Hàng Hoàn Toàn Có Thể Yên Tâm, Tại Đây Tuyệt Đối Không Có Dược Sĩ Giả, Sản Phẩm Giả.

Sách cây thuốc người Dao Ba Vì
Hẹn Tư Vấn
Gọi 0981.025.987